Wiertarki są przeznaczone do obróbki otworów tzn. wiercenia, powiercania (wtórne wiercenia) rozwiercania i gwintowania; obrabiany przedmiot jest nieruchomy, a narzędzie osadzone w gnieździe wrzeciona wykonuje ruch główny obrotowy i ruch posuwowy prostoliniowy.

 

Wyróżnia się:

a) wiertarki stołowe – małe, lekkie wiertarki, ustawiane na stołach warsztatowych przeznaczone do wiercenia otworów o średnicach od 6 do 16 mm wiertłami ze stali szybkotnącej;

b) wiertarki słupowe, w których elementem nośnym jest słup wewnątrz pusty; stół wiertarki można obracać wokół słupa, przesuwać pionowo i mocować na dowolnej wysokości; przedmioty wysokie można ustawiać bezpośrednio na płycie podstawy; przeznaczone są do wiercenia otworów o średnicach do 40 mm,

c) wiertarki stojakowe, w których elementem nośnym jest żeliwny, skrzynkowy stojak ustawiony na podstawie budowane są w dwóch odmianach:
- z przesuwnym wrzecionem, do wiercenia otworów do 40 mm,
- z przesuwnym wrzeciennikiem, przeznaczone do produkcji jednostkowej i rednicach do 80 mm,

d) wiertarki promieniowe, przeznaczone do obróbki otworów o średnicach do 100 mm w przedmiotach dużych i ciężkich, stawianych bezpośrednio na płycie podstawy bądź na stole stałym, stanowiącym wyposażenie specjalne; elementem nośnym jest słup, na którym obraca się i przesuwa w kierunku pionowym ramię z wrzeciennikiem; ponadto wrzeciennik może się przemieszczać wzdłuż ramienia

e) wiertarki wielowrzecionowe, stosowane w produkcji wielkoseryjnej, głównie korpusów silnika czy skrzyni biegów, mają od kilku do kilkudziesięciu wrzecion, pracujących równocześnie; wrzeciona te można dokładnie rozstawiać w jednej głowicy wielowrzecionowej,

f) wiertarki do głębokich otworów, przeznaczone są do wiercenia lub powiercania otworów, których długość jest wielokrotnie większa od średnicy, za pomocą wierteł lufowych o średnicach 3-60 mm lub wierteł rurowych (trepanacyjnych), stosowanych do wiercenia otworów o średnicach od 60 do 350 mm, przy długościach dochodzących do 30 metrów; jako jedyne wiertarki pracują w układzie poziomym.